Phát triển sản phẩm quốc gia càphê Việt Nam chất lượng cao

Hội nghị đánh giá kết quả thực hiện Đề án phát triển sản phẩm quốc gia cà phê Việt Nam chất lượng cao. (Ảnh: Anh Dũng/TTXVN)

Ngày 29/12, tại thành phố Buôn Ma Thuột, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn phối hợp với Ủy ban Nhân dân tỉnh Đắk Lắk tổ chức Hội nghị đánh giá kết quả thực hiện Đề án phát triển sản phẩm quốc gia

càphê Việt Nam

chất lượng cao.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Lê Quốc Doanh và Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Đắk Lắk Y Giang Gry Niê Knơng đồng chủ trì hội nghị.

Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Việt Nam là một trong những nước sản xuất càphê lớn nhất thế giới và là nước đứng đầu thế giới về xuất khẩu càphê nhân Robusta. Trong thời gian vừa qua, càphê Việt Nam đã xuất khẩu đến 80 quốc gia và vùng lãnh thổ, với kim ngạch xuất khẩu 2019 đạt 2,85 tỷ USD, chiếm 7,8% về kim ngạch xuất khẩu càphê của thế giới.

Về sản xuất, Việt Nam đã hình thành nhiều vùng chuyên canh sản xuất càphê hàng hóa lớn, tạo việc làm và thu nhập chính cho trên 600 nghìn hộ nông dân, góp phần phát triển kinh tế xã hội, xóa đói giảm nghèo ở Tây Nguyên, Tây Bắc và một số vùng trồng càphê khác. Về chế biến, ngành chế biến càphê Việt Nam cũng đã hình thành và đang phát triển theo hướng tăng chế biến sâu.

Để phát triển các sản phẩm càphê hàng hóa mang thương hiệu Việt Nam, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ luôn khuyến khích việc ứng dụng công nghệ tiên tiến, công nghệ mới trong sản xuất và chế biến càphê để tạo ra nhiều sản phẩm có chất lượng cao với giá thành cạnh tranh dựa trên việc khai thác các lợi thế về nhân lực, tài nguyên và điều kiện tự nhiên của đất nước.

Các chính sách của Chính phủ cùng với nỗ lực của các doanh nghiệp, trang trại đã giúp giá trị xuất khẩu càphê thường chiếm khoảng 15% trong tổng kim ngạch xuất khẩu nông sản và tỷ trọng càphê luôn vượt trên 10% GDP nông nghiệp trong những năm gần đây.

Để hỗ trợ ngành hàng càphê gia tăng giá trị, duy trì vị trí thứ 2 thế giới về sản xuất và xuất khẩu càphê trong bối cảnh cạnh tranh ngàng càng gay gắt khi Việt Nam tham gia Hiệp định Đối tác toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA) và biến đổi khí hậu ngày càng diễn ra phức tạp, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Quyết định số 787/QĐ-TTg ngày 5/6/2017 đưa càphê vào danh mục sản phẩm thuộc chương trình sản phẩm quốc gia đến năm 2020.

[Phát triển càphê đặc sản của Việt Nam là hướng đi phù hợp]

Cụ thể hóa Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn phối hợp với các bộ, ngành có liên quan đã xây dựng và thực Đề án phát triển sản phẩm quốc gia “càphê Việt Nam chất lượng cao,” giai đoạn (2018-2020).

Mục tiêu của Đề án là phát triển ngành càphê sản xuất hàng hóa chất lượng cao, có khả năng cạnh tranh và giá trị gia tăng cao trên cơ sở áp dụng đồng bộ giống mới, quy trình kỹ thuật canh tác và công nghệ sau thu hoạch tiên tiến gắn với cơ giới hóa. Tổ chức sản xuất, xây dựng thương hiệu, phát triển thị trường để nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả sản xuất kinh doanh càphê, thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm phát thải nhà kính, bảo vệ môi trường.

Các đại biểu dự hội nghị được giới thiệu các sản phẩm cà phê Việt Nam chất lượng cao. (Ảnh: Anh Dũng/TTXVN)

Sau hơn 2 năm thực hiện (2018-2020), Đề án “Phát triển càphê Việt Nam chất lượng cao,” tổng kinh phí thực hiện khoảng thực hiện đề án khoảng 216 tỷ đồng (trong đó nhà nước đã hỗ trợ khoảng 74 tỷ đồng, còn lại là vốn doanh nghiệp và hộ nông dân) để phục vụ nghiên cứu, hoàn thiện và làm chủ công nghệ, thu hút đầu tư…

Đề án đã triển khai các nghiên cứu chọn tạo được các giống càphê mới (chè và vối) có chất lượng cao, chọn được nhiều dòng, giống càphê có đặc điểm nông học tốt về kích cỡ hạt. Xây dựng và sản xuất vùng càphê chất lượng cao có chứng nhận làm nguyên liệu phục vụ cho chế biến; xây dựng bộ tiêu chí thương hiệu càphê Việt Nam

chất lượng cao

; nghiên cứu cơ chế, chính sách thúc đẩy liên kết sản xuất, chế biến, bảo quản và thương mại sản phẩm càphê chất lượng cao quy mô hàng hóa. Hoàn thiện công nghệ và đa dạng hóa các sản phẩm chế biến sâu từ càphê. Xây dựng và triển khai hệ thống truy nguyên nguồn gốc; hoàn thiện thiết kế và chế tạo máy sấy phun trong dây chuyền sản xuất càphê hòa tan chất lượng cao, năng suất 250kg/giờ…

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc thực hiện đề án còn nhiều tồn tại hạn chế như chưa thu hút được nhiều doanh nghiệp chủ động tham gia, chưa tạo được sự đa dạng cho sản phẩm và sự cạnh tranh cao cho thương hiệu càphê Việt Nam; sự kết nối giữa các hợp phần còn rời rạc, chưa thể hiện rõ mục tiêu xuyên suốt của đề án từ khâu nghiên cứu-sản xuất-liên kết chuỗi-thương hiệu sản phẩm…

Tại hội nghị, các nhà quản lý, doanh nghiệp càphê đã cũng nhau phân tích, đánh giá kết quả đạt được trong việc thực hiện Đề án phát triển sản phẩm quốc gia càphê Việt Nam chất lượng cao và đề xuất những giải pháp để thực hiện có hiệu quả đề án này.

Tiến sỹ Phan Việt Hà, Phó Viện trưởng Viện khoa học kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên cho biết, Viện đã chọn ra được được 4 giống càphê vối trong sản xuất (Xanh Lùn, Hữu Thiên, Dây Tròn, Ea Tar), 5 dòng càphê vối triển vọng; thu thập được 5 vật liệu giống càphê chè…

Cùng với đó, Viện cũng đã hoàn thiện các các gói kỹ thuật sản xuất càphê chất lượng cao như quy trình canh tác theo hướng cơ giới hóa; quy trình xử lý cận thu hoạch và sau thu hoạch…

Hiện nay, diện tích càphê chất lượng cao của dự án khoa học công nghệ khoảng 9.050ha. Qua nghiên cứu, năng suất và chất lượng cao hơn so với diện tích đối chứng khoảng 10%, chủ yếu do giống năng suất cao hơn.

Vì vậy, trong giai đoạn tiếp theo cần phát triển vùng sản xuất càphê chất lượng; tiếp tục lai tạo, chọn lọc các giống mới chất lượng cao để bổ sung vào cơ cấu giống càphê chất lượng cao giai đoạn tiếp theo; áp dụng các kỹ thuật canh tác mới nâng cao chất lượng càphê…

Theo ông Vũ Đức Côn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Đắk Lắk, hiện nay, tỉnh có khoảng 208 nghìn ha càphê sản lượng hơn 476 nghìn tấn. Do nhiều vườn càphê đã già cỗi, năng suất thấp nên trong giai đoạn (2014-2020) tỉnh

Đắk Lắk

đã tái canh được hơn 35 nghìn ha. Diện tích càphê tái canh chủ yếu được trồng bằng giống mới, đã từng bước phát huy được tiềm năng về năng suất và chất lượng càphê nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu.

Vì vậy, để phát triển càphê Việt Nam chất lượng cao thì thời gian tới cần tiếp tục rà soát, bổ sung kế hoạch tái canh các vườn càphê già cỗi, năng suất thấp, chấp lượng kém. Trong tái canh có thể tái canh từng phần không nhất thiết phải tái canh đồng loạt; tiếp tục thực hiện chương trình tái canh càphê giai đoạn 2021-2025, bình quân mỗi năm tái canh khoảng 4.000ha, đảm bảo 100% diện tích tái canh được sử dụng giống tốt và áp dụng đúng quy trình tái canh.

Bên cạnh đó, chủ động xây dựng và phát triển vùng nguyên liệu ổn định thông qua liên kết với nông dân; khắc phục tình trạng thiếu thông tin, thiếu tính liên kết và không đồng thuận giữa các doanh nghiệp xuất khẩu nhằm giảm tình trạng tranh mua, tranh bán gây bất lợi cho xuất khẩu…

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Lê Quốc Doanh phát biểu kết luận hội nghị. (Ảnh: Anh Dũng/TTXVN)

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Lê Quốc Doanh nhấn mạnh: Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quyết định đưa càphê vào danh mục sản phẩm thuộc chương trình sản phẩm quốc gia là sự quan tâm rất là lớn của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đối với ngành hàng này.

Việc thực hiện Đề án phát triển sản phẩm quốc gia càphê Việt Nam chất lượng cao đã được nhiều kết quả tích cực trong công tác chọn tạo giống mới, áp dụng kỹ thuật trong canh tác, đặc biệt là hỗ trợ doanh nghiệp chế biến sâu và đa dạng các sản phẩm chế biến đến khâu tổ chức sản xuất. Năng suất càphê đã tăng nhanh, đến nay, bình quân là gần 2,8 tấn/ha; tỷ lệ càphê chế biến sâu đạt 12% (năm 2020) tăng 5% so với 5 năm trước.

Sản phẩm càphê qua chế biến cũng đa dạng hơn, đáp ứng được nhu cầu xuất khẩu kể cả vào những thị trường khó tính trên thế giới. Chương trình đã giúp cho doanh nghiệp, người dân áp dụng tiến bộ kỹ thuật trong canh tác càphê, ứng phó với biến đổi khí hậu, giảm chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế trong sản xuất càphê; đồng thời giúp hình thành nên các chuỗi ngành hàng, tạo nên sự liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và người nông dân; xây dựng được các thương hiệu càphê…

Để tiếp tục phát triển sản phẩm quốc gia càphê Việt Nam chất lượng cao, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Lê Quốc Doanh yêu cầu các đơn vị có liên quan cần tiếp tục hoàn thiện các văn bản pháp lý cho thực hiện chương trình giai đoạn 2021-2030. Đẩy mạnh tuyên tuyền, phổ biến chủ trương, chính sách pháp luật của nhà nước về phát triển càphê chất lượng cao, thu hút nhiều doanh nghiệp tham gia thực hiện chương trình. Bên cạnh đó, rà soát, đa dạng hóa các sản phẩm càphê Việt Nam chất lượng cao, bảo đảm tiêu chuẩn theo yêu cầu của thị trường đối với từng loại sản phẩm (sản phẩm càphê nhân qua sơ chế, sản phẩm chế biến sâu, sản phẩm phụ) nhằm phục vụ

xuất khẩu

và tiêu dùng nội địa.

Cùng với đó, đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại, nêu cao vị trí cốt lõi của doanh nghiệp trong tìm kiếm thị trường cho các sản phẩm càphê chất lượng cao. Đặc biệt phải quan tâm đến công tác nghiên cứu các giống càphê chất lượng cao, quản lý nguồn giống tốt; chuẩn hóa các quy trình canh tác, ứng phó với biến đổi khí hậu; tập trung vào khâu chế biến sâu./.

Anh Dũng (TTXVN/Vietnam+)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *